Historia fundacji
Fundacja powstała z inicjatywy i środków prywatnych Prof. dr hab. n. med. Andrzeja Kułakowskiego i Dr n. med. Wiesława Różyckiego-Gerlacha w 1990 roku.
Zasadniczym motywem powołania Fundacji PFESO było stworzenie pozarządowej organizacji szkolącej lekarzy i pielęgniarki w zakresie onkologii. Potrzeba taka była wynikiem doświadczeń fundatorów, którzy w latach: 1988-89 organizowali międzynarodowe szkolenia dla lekarzy polskich i ich kolegów z tzw. bloku wschodniego – w ścisłej współpracy z Europejską Szkołą Onkologii (ESO) w Mediolanie.
Zmiany ustrojowe i pogłębiający się kryzys gospodarczy w Polsce uniemożliwiały dalsze prowadzenie takiej działalności w oparciu jedynie o środki budżetowe i (skromne wówczas) wsparcie firm farmaceutycznych. Powołanie odrębnej organizacji pozarządowej – Polskiej Fundacji Europejskiej Szkoły Onkologii (PFESO) – wydawało się zatem niezbędne, aby stworzyć odpowiednie warunki (w oparciu o własne środki finansowe) dla realizacji potrzeb w zakresie szkolenia zawodowego polskich onkologów. W przewidywaniu wielorakich potrzeb określono cele statutowe Fundacji znacznie szerzej, jednak fundatorzy niezmiennie szczególną wagę przywiązywali do zagadnień edukacji onkologicznej lekarzy w Polsce, jak i poza jej granicami.
Chcąc sprostać tym zadaniom, PFESO od początku swojego istnienia rozwinęła działalność gospodarczą. Zasadniczym jej celem było wypracowywanie środków finansowych, niezbędnych do realizacji celów statutowych Fundacji.
Fundacja PFESO, jej znak graficzny (logo) oraz statut zostały zarejestrowane w Sądzie Rejonowym w Warszawie 21 czerwca 1990 roku w Rejestrze Fundacji pod pozycją R.F. nr 581, otrzymując Regon nr 012504777. W dniu 19 września 2001 roku Fundacja została przerejestrowana do KRS-u pod numerem 0000044223. Otrzymała również stosowne zgody na prowadzenie działalności gospodarczej.
PFESO w swojej działalności edukacyjnej wzorowała się na doświadczeniach Europejskiej Szkoły Onkologii, Międzynarodowej Akademii Patologii, Europejskiego Stowarzyszenie d.s. Nauczania Onkologii oraz „szkół” organizowanych przez szereg światowych towarzystw naukowych.
Pierwsze lata działalności PFESO przypadły na trudny okres transformacji ustrojowej w Polsce. Był to też niełatwy, a zarazem bardzo ważny okres w dziejach Centrum Onkologii Instytutu im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie – czas organizacji i inicjowania działalności klinicznej w nowej siedzibie na Ursynowie. Był to również, niestety, okres nieustannych niedoborów finansowych w budżecie Centrum. Dla fundatorów PFESO – od dziesięcioleci związanych z warszawskim Centrum Onkologii – było oczywiste, że Fundacja, realizując swoje cele statutowe, powinna skupić się głównie na tych kierunkach, które byłyby pomocne w rozwiązywaniu choćby niektórych problemów codziennej działalności Centrum. W działaniu tym Fundacja mogła polegać jedynie na własnej aktywności gospodarczej, nie licząc na wsparcie instytucji państwowych, firm lub osób prywatnych. Statut Fundacji w oparciu o zapisy § 15 pozwalał na podjęcie takiej działalności, m. in. na:
- organizowanie i prowadzenie badań profilaktycznych oraz wczesnej diagnostyki onkologicznej,
- prowadzenie lecznictwa otwartego i zamkniętego w zakresie onkologii i innych specjalności medycznych,
- prowadzeniu działalności handlowej w zakresie hurtowego obrotu lekami, aparaturą i urządzeniami medycznymi w formie składów celnych i hurtowni,
- prowadzenie detalicznego obrotu lekami.
Podjęta działalność gospodarcza w dziedzinach związanych z medycyną zadecydowała o możliwości skutecznego funkcjonowania PFESO. Z perspektywy ponad 30 lat należy jednoznacznie stwierdzić, iż cele statutowe Fundacji można było realizować dzięki wypracowywaniu środków finansowych z własnej działalności, a tylko w nieznacznym stopniu z dotacji instytucji lub darowizn osób prywatnych. W trzecim kwartale 2023 r. fundacja zmieniła swoją nazwę na PFESO. Dostosowując się do zmieniających się potrzeb na rynku usług medycznych i tym samym – nowych okoliczności – Fundacja PFESO zmieniła również cele statutowe, dla których została powołana.
Działalność fundacji
Aktualnymi celami statutowymi Fundacji PFESO są:
– Organizowanie i prowadzenie nieodpłatnych badań profilaktycznych oraz wczesnej diagnostyki onkologicznej.
– Prowadzenie lecznictwa otwartego i zamkniętego w zakresie profilaktyki, wczesnej diagnostyki, rehabilitacji i leczenia w zakresie onkologii i innych specjalności medycznych w formie odpłatnej i nieodpłatnej działalności pożytku publicznego.
– Wspieranie działań związanych z rozwojem onkologii, działań, mających na celu poprawę wczesnej diagnostyki nowotworów oraz skuteczności leczenia.
– Podnoszenie świadomości społecznej w zakresie wiedzy o schorzeniach nowotworowych.
– Fundacja współpracuje z instytucjami i stowarzyszeniami społecznymi i zagranicznymi w zakresie objętym jej działalnością.
Działalność wydawnicza
Działalność wydawnicza prowadzona w latach 1996-2001 pod kierownictwem prof. dr. hab. med. Edwarda Towpika, bardzo ważna dla celów statutowych Fundacji, nie miała w swoim założeniu stanowić źródła pozyskiwania środków finansowych. Istotny był przede wszystkim charakter wydawanych publikacji i ich rola w propagowaniu wiedzy onkologicznej. Do podstawowych zadań Wydawnictwa PFESO należało:
- wydawanie medycznych monografii naukowych, przede wszystkim w zakresie onkologii,
- przygotowywanie i wydawanie materiałów szkoleniowych i seminaryjnych dla prowadzonych przez PFESO kursów i seminariów,
- wydawanie materiałów zjazdowych i opracowań na zlecenie towarzystw i placówek naukowych,
- wydawanie publikacji popularyzujących wiedzę medyczną, przede wszystkim w zakresie badań przesiewowych, zapobiegania i wczesnej diagnostyki nowotworów,
- wydawanie książek pisanych przez lekarzy i autorów związanych z medycyną.
Działania wspierające sztukę i kulturę
Fundacja – w miarę swoich możliwości finansowych – wspiera od lat interesujące inicjatywy kulturalne i zamierzenia twórcze. Przejawem tego jest zainicjowany i organizowany od kilku lat przez prof. Edwarda Towpika cykl wystaw „Fundacja i sztuka”. Wystawy organizowane były na ogólnodostępnym terenie Przychodni w dawnej siedzibie, tj. przy ul. Nowogrodzkiej oraz obecnej, przy ul. Mokotowskiej 15. Po uroczystym wernisażu każda kolejna ekspozycja przez szereg miesięcy zdobi jej wnętrza. Pozwala to – z jednej strony – przebywać pacjentom wśród obiektów sztuki wysokiej klasy, a z drugiej – zapewnia twórcom wielotysięczną rzeszę odbiorców, rzecz często nieosiągalną w ramach tradycyjnych galerii. Dotychczas zorganizowano, dla przykładu, następujące fotograficzne wystawy czasowe:
- Konie z „Polesia” – prace grupy artystów (przy organizacji współpracował dr W. Kwiatkowski).
- Przyroda Parku Narodowego im. Krugera w RPA – Andrzeja Wierzbieńca.
- W nieborowskim parku i polu – Andrzeja Grzybowskiego.
- Zagadka Przestrzeni – Iwony Dziuk.
- Wystawa Laureatów X Konkursu Fotograficznego im. Włodzimierza Puchalskiego.
W 2025 r. PFESO zamierza zaprosić do swoich wnętrz w szczególności młodych twórców, umożliwiając w ten sposób swoim pacjentom obcowanie ze sztuką, a artystom młodego pokolenia – umożliwić poszerzenie grona odbiorców.
Działalność charytatywna
Działalność charytatywną można zaliczyć do szczególnej formy aktywności Fundacji. Podzielić ją należy na działania Fundacji jako instytucji i na osobistą aktywność pracowników etatowych i specjalistów z nią związanych.
W latach 2003-2004 Fundacja zaangażowana była w pomoc dla Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi – Zakładu dla Niewidomych w Laskach. W tym okresie przekazała wyposażenie dla potrzeb budującego się internatu dla dzieci niewidomych w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Laskach. Działania te były wysoko docenione przez Towarzystwo. W roku 2003 PFESO została przez nie nominowana do konkursu „Dobroczyńca Roku 2003” organizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce pod Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Aleksandra Kwaśniewskiego.
W roku 2003 i 2004 PFESO i część związanych z nią lekarzy wsparło akcję charytatywną na rzecz godnego życia dzieci i odrodzenia polskości na Białorusi, organizowanej przez Fundację na rzecz Pomocy Dzieciom z Grodzieńszczyzny. Wsparcie to, ze zmiennym natężeniem, kontynuowane jest do dziś.
W roku 2004 PFESO bezpłatnie przekazała dla Caritas – Diecezji Łomżyńskiej wyposażenie aptecznej sali ekspedycji leków.
Prowadzone są również od lat bezpłatne badania dla członków Związku Artystów Scen Polskich. Wszelka działalność charytatywna inicjowana była głównie przez dr n. med. Zofię Gerlach – wieloletniego Konsultanta, a następnie członka Zarządu Fundacji PFESO, wybitnego chirurga, a przede wszystkim wspaniałego i dobrego człowieka. Swoją pracą i zaangażowaniem przyczyniła się do rozwoju algierskiej służby zdrowia, tym samym, aktywnie uczestnicząc w budowaniu nowoczesnego państwa algierskiego.
Zarząd fundacji
W skład obecnego Zarządu PFESO wchodzą:
- dr n. med. Wiesław Różycki – Gerlach, pełniący funkcję Prezesa Zarządu, pomysłodawca, inicjator, założyciel oraz fundator fundacji PFESO.
- adw. Agnieszka Fudali, pełniąca jednocześnie funkcję Dyrektora Zarządzającego PFESO. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, na wydziale WPiA, na kierunku: prawo. Jest członkiem Warszawskiej Izby Adwokackiej.
