Fundacja powstała z inicjatywy i środków prywatnych Prof. dr hab. n. med. Andrzeja Kułakowskiego i Dr n. med. Wiesława Różyckiego-Gerlacha w 1990 roku.
Zasadniczym motywem powołania Fundacji PFESO było stworzenie pozarządowej organizacji szkolącej lekarzy i pielęgniarki w zakresie onkologii. Potrzeba taka była wynikiem doświadczeń fundatorów, którzy w latach: 1988-89 organizowali międzynarodowe szkolenia dla lekarzy polskich i ich kolegów z tzw. bloku wschodniego – w ścisłej współpracy z Europejską Szkołą Onkologii (ESO) w Mediolanie.
Zmiany ustrojowe i pogłębiający się kryzys gospodarczy w Polsce uniemożliwiały dalsze prowadzenie takiej działalności w oparciu jedynie o środki budżetowe i (skromne wówczas) wsparcie firm farmaceutycznych. Powołanie odrębnej organizacji pozarządowej – Polskiej Fundacji Europejskiej Szkoły Onkologii (PFESO) – wydawało się zatem niezbędne, aby stworzyć odpowiednie warunki (w oparciu o własne środki finansowe) dla realizacji potrzeb w zakresie szkolenia zawodowego polskich onkologów. W przewidywaniu wielorakich potrzeb określono cele statutowe Fundacji znacznie szerzej, jednak fundatorzy niezmiennie szczególną wagę przywiązywali do zagadnień edukacji onkologicznej lekarzy w Polsce, jak i poza jej granicami.
Chcąc sprostać tym zadaniom, PFESO od początku swojego istnienia rozwinęła działalność gospodarczą. Zasadniczym jej celem było wypracowywanie środków finansowych, niezbędnych do realizacji celów statutowych Fundacji.
Fundacja PFESO, jej znak graficzny (logo) oraz statut zostały zarejestrowane w Sądzie Rejonowym w Warszawie 21 czerwca 1990 roku w Rejestrze Fundacji pod pozycją R.F. nr 581, otrzymując Regon nr 012504777. W dniu 19 września 2001 roku Fundacja została przerejestrowana do KRS-u pod numerem 0000044223. Otrzymała również stosowne zgody na prowadzenie działalności gospodarczej.
PFESO w swojej działalności edukacyjnej wzorowała się na doświadczeniach Europejskiej Szkoły Onkologii, Międzynarodowej Akademii Patologii, Europejskiego Stowarzyszenie d.s. Nauczania Onkologii oraz „szkół” organizowanych przez szereg światowych towarzystw naukowych.
Pierwsze lata działalności PFESO przypadły na trudny okres transformacji ustrojowej w Polsce. Był to też niełatwy, a zarazem bardzo ważny okres w dziejach Centrum Onkologii Instytutu im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie – czas organizacji i inicjowania działalności klinicznej w nowej siedzibie na Ursynowie. Był to również, niestety, okres nieustannych niedoborów finansowych w budżecie Centrum. Dla fundatorów PFESO – od dziesięcioleci związanych z warszawskim Centrum Onkologii – było oczywiste, że Fundacja, realizując swoje cele statutowe, powinna skupić się głównie na tych kierunkach, które byłyby pomocne w rozwiązywaniu choćby niektórych problemów codziennej działalności Centrum. W działaniu tym Fundacja mogła polegać jedynie na własnej aktywności gospodarczej, nie licząc na wsparcie instytucji państwowych, firm lub osób prywatnych. Statut Fundacji w oparciu o zapisy § 15 pozwalał na podjęcie takiej działalności, m. in. na:
- organizowanie i prowadzenie badań profilaktycznych oraz wczesnej diagnostyki onkologicznej,
- prowadzenie lecznictwa otwartego i zamkniętego w zakresie onkologii i innych specjalności medycznych,
- prowadzeniu działalności handlowej w zakresie hurtowego obrotu lekami, aparaturą i urządzeniami medycznymi w formie składów celnych i hurtowni,
- prowadzenie detalicznego obrotu lekami.
Podjęta działalność gospodarcza w dziedzinach związanych z medycyną zadecydowała o możliwości skutecznego funkcjonowania PFESO. Z perspektywy ponad 30 lat należy jednoznacznie stwierdzić, iż cele statutowe Fundacji można było realizować dzięki wypracowywaniu środków finansowych z własnej działalności, a tylko w nieznacznym stopniu z dotacji instytucji lub darowizn osób prywatnych. W trzecim kwartale 2023 r. fundacja zmieniła swoją nazwę na PFESO. Dostosowując się do zmieniających się potrzeb na rynku usług medycznych i tym samym – nowych okoliczności – Fundacja PFESO zmieniła również cele statutowe, dla których została powołana.